Vũ Công Thành - Thiết Kế Website - Seo - Nhiếp Ảnh
Vietnamese
Vũ Công Thành - Thiết Kế Website - Seo - Nhiếp Ảnh
English
  1. Trang Chủ
  2. Website
  3. Kiến Thức Tổng Hợp
Những Câu Lệnh Quan Trọng Cho Người Mới Sử Dụng Linux

Những Câu Lệnh Quan Trọng Cho Người Mới Sử Dụng Linux

Nếu chỉ là làm việc với file, thì cũng không có gì để nói nhiều lắm. Hiện nay có rất nhiều công cụ đồ họa hỗ trợ đắc lực cho việc này. Đơn giản là chỉ cần với vài click chuột, rê rê, kéo kéo, chọn rồi thả và rồi mọi thao tác đã xong. Nhưng mà đó là khi thao tác trên giao diện đồ họa, tất cả đều trực quan sinh động, cái gì cũng dễ thấy được.
22-09-2018
39

Xác định vị trí với pwd

Thông thường khi ta truy cập vào server Linux nào đó, ta sẽ ở tại thư mục Home của tài khoản ta truy cập. Tuy nhiên, sau một thời gian làm việc, đôi khi ta không thể nhớ chính xác được mình đang ở tại thư mục nào. Và những lúc như thế này ta cần đến lệnh pwd. Cách sử dụng lệnh này cũng rất đơn giản, chỉ cần gõ: pwd

Những Câu Lệnh Quan Trọng Cho Người Mới Sử Dụng Linux

Kết quả hiện ra là thư mục hiện tại đang làm việc. Theo như hình thì thư mục hiện tại của tôi là sandbox, và nó ở trong thư mục share, thư mục share này lại ở bên trong thư mục usr, và cuối cùng là đến thư mục / - một thư mục đặc biệt gọi là root, mọi thư mục khác đều có gốc là từ thư mục này.

Xác định các thư mục và file với ls

Lệnh ls là lệnh dùng để giúp ta biết được trong một thư mục nào đó có chứa các file và thư mục con nào. Khi làm việc trên dòng lệnh, ta không thấy được gì ngoài dấu nhắc lệnh. Vì thế lệnh này rất hữu ích, nó cho ta biết được ta có thể thao tác với chính xác file hoặc thư mục nào đó tồn tại. Để sử dụng lệnh này, ta chỉ cần gõ: ls [target]. target có thể là file (dùng khi muốn xem thông tin cơ bản của file), thư mục (dùng khi muốn biết trong thư mục đó có những file và thư mục con nào), hoặc để trống (tương tự như thư mục nhưng trong trường hợp này ta muốn xem thông tin của thư mục hiện tại).

Những Câu Lệnh Quan Trọng Cho Người Mới Sử Dụng Linux

Một ví dụ để xem các file và thư mục con của thư mục usr. Lệnh ls có thể có các tùy chọn sau:

-a: xem cả các file và thư mục ẩn
-l: xem thông tin chi tiết bao gồm ACL (access control list), kích cỡ, ngày tháng cập nhật, chủ sở hữu ....
-p: thêm slash (/) để đánh dấu các thư mục
-R: xem cả cây thư mục

Chuyển thư mục với cd

Không có gì để nói về lệnh này ngoại trừ tên của nó. cd (change directory) là lệnh dùng để chuyển thư mục làm việc hiện tại sang thư mục sang thư mục làm việc khác.

Những Câu Lệnh Quan Trọng Cho Người Mới Sử Dụng Linux

Tác dụng của nó đơn giản chỉ là để chuyển thư mục, và tất cả cũng chỉ có như vậy.

Hiển thị nội dung toàn bộ file với cat

Cách sử dụng của lệnh này về cơ bản cũng rất dễ, chỉ cần cat [filename], và sau đó ta có thể thấy được toàn bộ nội dung của file.

Những Câu Lệnh Quan Trọng Cho Người Mới Sử Dụng Linux

Tuy nhiên, một hạn chế của cat là khi in ra nội dung của file thì nếu file quá dài ta không thể xem hết được, mà buộc phải kết hợp với các câu lệnh khác.

Phân trang với less

Lệnh less là một bổ sung cần thiết cho cat khi xem nội dung của file. Với tính năng phân trang dữ liệu, less có thể giúp chúng ta xem toàn bộ nội dung của một file dài. Cú pháp sử dụng cũng chỉ cần less [filename], khá tương đồng với cat.

Những Câu Lệnh Quan Trọng Cho Người Mới Sử Dụng Linux

Ta có thể sử dụng các phím điều hướng lên, xuống hoặc f (scroll forward) và b (scroll backward) cho việc chuyển trang. Ngoài ra, để thoát chế độ xem với less, ta dùng q.

Tạo file với touch

Mặc dù có rất nhiều câu lệnh có thể dùng để tạo file, nhưng lệnh cơ bản nhất vẫn là touch, câu lệnh có tác dụng tạo ra một file với tên và đường dẫn chỉ định. Cú pháp cơ bản là touch [filename_with_path]. Nếu chỉ có filename thì mặc định là file sẽ được tạo ra ở thư mục hiện tại. Ta có thể tạo nhiều file cùng lúc với touch.

Những Câu Lệnh Quan Trọng Cho Người Mới Sử Dụng Linux

Tạo thư mục với mkdir

Tương tự với touch, mkdir cũng có tác dụng tạo ra 1 file, nhưng file ở đây là dạng file thư mục. Đặc biệt, có thể dùng tùy chọn -p để tạo cả 1 cây thư mục.

Những Câu Lệnh Quan Trọng Cho Người Mới Sử Dụng Linux

Di chuyển hoặc đổi tên file và thư mục với mv

Lệnh mv có 2 tác dụng: di chuyển (chuyển file hoặc thư mục nào đó ra một thư mục khác) hoặc đổi tên (đổi tên của file hoặc thư mục). Cú pháp chung là mv file_or_dir1[, file_or_dir2, ...] new_location

Những Câu Lệnh Quan Trọng Cho Người Mới Sử Dụng Linux

Sao chép file hoặc thư mục với cp

Lệnh cp được dùng để sao chép file hoặc thư mục, hay nói cách khác là tạo bản sao của file hoặc thư mục nào đó. Cú pháp sử dụng: cp file_or_dir target_location. Nếu muốn sao chép cả cây thư mục thì cần sử dụng tùy chọn -r.

Những Câu Lệnh Quan Trọng Cho Người Mới Sử Dụng Linux

Xóa file hoặc thư mục

Để xóa file, ta dùng lệnh rm, còn để xóa một thư mục, ta dùng lệnh rmdir. Tuy nhiên, rmdir có một hạn chế là chỉ xóa được thư mục trống. Để xóa cả một cây thư mục, ta cần sử dụng rm với tùy chọn -r.

Những Câu Lệnh Quan Trọng Cho Người Mới Sử Dụng Linux

Nếu như bạn đã quen với việc sử dụng Linux, thì có một lệnh được liệt kê vào danh sách lệnh nguy hiểm tuyệt đối không nên thao tác, đó là rm -rf /. Khi thực thi lệnh này, tất cả cây thư mục tính từ root sẽ bị xóa (-r), và không hỏi lại (-f). Nếu bạn không chắc chắn, thì tốt nhất không nên sử dụng tùy chọn -r, hoặc có thể sử dụng -i (sẽ hỏi trước khi xóa để chắc chắn).

Công cụ quản lý file tổng hợp

Thông thường khi nghĩ đến các công cụ quản lý file, người ta thường sẽ nghĩ ngay đến một ứng dụng File Explorer nào đó. Trên các hệ điều hành Linux thì có thể kể đến Nautilus, Dolphin, Thunar, PCManFm, .... Tuy nhiên, trên giao diện dòng lệnh cũng có một số công cụ quản lý file như vậy, điển hình là Midnight Commander (MC).

Để có thể sử dụng mc thì ta cần cài đặt nó:

Trên Ubuntu: sudo apt install mc
Trên Fedora: sudo yum install mc
Giao diện cơ bản sẽ như sau:

Những Câu Lệnh Quan Trọng Cho Người Mới Sử Dụng Linux

Giao diện của MC sẽ bao gồm 2 cửa sổ được mở song song để dễ thao tác.

Phía trên có một thanh menu đa chức năng, để active menu này ta cần dùng F9 (một số máy sẽ cần sử dụng kết hợp với phím Fn)
Phía dưới có mô tả một số tùy chọn sử dụng nhanh cho chương trình:
F1: Xem trợ giúp
F2: Hiện menu chức năng dành cho người dùng
F3: Xem nội dung file
F4: Chỉnh sửa file
F5, F6, F7, F8: Sao chép(cp), Di chuyển(mv), Tạo thư mục(mkdir), Xóa(rm)
F9: Kích hoạt top menu
F10: Thoát chương trình

Kết luận

Trên đây chỉ là một số lệnh cơ bản để thao tác với file và thư mục trên một hệ thống Linux. Và khi bắt đầu làm quen với Linux, theo tôi đây là những lệnh nên được thực hành sử dụng trước tiên để làm quen với môi trường của nó. Mọi ý kiến đóng góp vui lòng comment bên dưới bài viết. Xin cảm ơn các bạn đã đọc bài viết

Bài Viết Khác
Vũ Công Thành - Thiết Kế Website - Seo - Nhiếp Ảnh