Vũ Công Thành - Thiết Kế Website - Seo - Nhiếp Ảnh
Vietnamese
Vũ Công Thành - Thiết Kế Website - Seo - Nhiếp Ảnh
English
  1. Trang Chủ
  2. Sài Gòn Viết Vội
  3. Câu Chuyện Về Những Ngôi Chợ Độc Đáo Của Sài Gòn
Câu Chuyện Về Những Ngôi Chợ Độc Đáo Của Sài Gòn

Câu Chuyện Về Những Ngôi Chợ Độc Đáo Của Sài Gòn

Với người Sài Gòn, 5 ngôi chợ: Bà Chiểu, Bà Hạt, Bà Điểm, Bà Quẹo, Bà Hom rất thân thuộc. Nhưng có ai biết rằng, danh xưng 5 ngôi chợ trấn yểm Sài Gòn là tên của 5 người vợ của vị tướng Lãnh Binh Thăng lừng lẫy.
01-10-2017
91

Cầu Ông Lãnh (Quận 1), Bà Hạt (Quận 10), Bà Quẹo (quận Tân Bình), Bà Chiểu (Bình Thạnh), Bà Hom (Bình Tân) và Bà Điểm (huyện Hóc Mônlà những địa danh nức tiếng Sài Gòn, có lịch sử hàng trăm năm gắn với nhiều thế hệ người Sài Gòn.

Câu Chuyện Về Những Ngôi Chợ Độc Đáo Của Sài Gòn

Theo Học giả Trương Vĩnh Ký, Ông Lãnh là vị lãnh binh tên Nguyễn Ngọc Thăng (1798-1866, còn gọi là Lãnh Binh Thăng quê ở Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre), võ tướng nhà Nguyễn thời vua Tự Đức. Ông thuộc thế hệ tham gia chiến đấu chống Pháp đầu tiên của Nam Kỳ.
Năm 1866, tướng Thăng tử trận ở Gò Công, được đưa về an táng tại quê nhà. Hiện, ông được thờ với vị Thành Hoàng và đức Trần Hưng Đạo ở đình Nhơn Hòa, đường Cô Giang (quận 1). Ngôi đình gần cây cầu và chợ mang tên ông. Ngoài ra, tên Lãnh Binh Thăng cũng được đặt cho một con đường tại quận 11.

Khi chống Pháp, Lãnh Binh Thăng có 5 vị hôn thê là Bà Chiểu, Bà Hạt, Bà Quẹo, Bà Hom, Bà Điểm, 5 người phụ nữ này sau được đặt tên 5 chợ ở Sài Gòn. Những vị quan đa thê thời xưa thường áp dụng phương pháp kinh tế tự túc nên vị lãnh binh đã lập 5 chợ ở khu vực khác nhau, giao cho mỗi bà cai quản một cái. Việc này tránh các bà đụng mặt nhau, đồng thời chuyên tâm làm kinh tế.
Về cây cầu mang tên Ông Lãnh, Trương Vĩnh Ký khẳng định “chiếc cầu gỗ do ông Lãnh binh ở gần đó cho bắc qua, chắc là ông Lãnh Binh Thăng này, chớ không phải ai khác”. Cây cầu này đầu tiên (nối đại lộ Đông Tây ngày nay) bắc qua một con rạch nhỏ. Khi rạch bị lấp, cây cầu mới nối bến Chương Dương (quận 1) và Bến Vân Đồn (quận 4).

Câu Chuyện Về Những Ngôi Chợ Độc Đáo Của Sài Gòn
Năm 1874, một ngôi chợ được xây ở khu vực này, mang tên chợ Cầu Ông Lãnh. Nơi đây tàu ghe tấp nập từ miền Tây theo sông Sài Gòn vào kênh Tàu Hủ buôn bán. Chợ được chia làm 3 khu vực: bán trái cây, bán cá và bán tạp hóa.
Năm 1971, chợ bị hỏa hoạn lớn thiêu rụi hoàn toàn, sau đó dần phát triển lại. 28 năm sau, chợ lại bị cháy lớn, thiêu rụi hơn 200 căn nhà. Từ đó, tiểu thương chuyển sang buôn bán nơi khác, chợ Cầu Ông Lãnh dần biến mất. Ngày nay, chợ Cầu Ông Lãnh vẫn còn buôn bán nhưng quy mô rất nhỏ nằm trên đường Nguyễn Thái Học (Quận 1).

Câu Chuyện Về Những Ngôi Chợ Độc Đáo Của Sài Gòn
Trong các chợ do vợ của ông Lãnh quản lý, Bà Chiểu là một trong những ngôi chợ lâu đời ở Sài Gòn. Sơ khai là chợ xổm, năm 1942, chợ được xây lên với diện tích gần 8.500 m2, nằm ở trung tâm quận Bình Thạnh. Năm 1987, chợ được nâng cấp, sửa chữa. Đến nay, chợ có khoảng 800 hộ, kinh doanh khoảng 40 mặt hàng.
Cố nhà văn Sơn Nam cho rằng, Bà Chiểu là tên vùng đất, chỉ mới xuất hiện thời vua Tự Đức. Chiểu có nghĩa là ao nước thiên nhiên. Bà Chiểu là “nữ thần được thờ bên ao thiên nhiên”.

Câu Chuyện Về Những Ngôi Chợ Độc Đáo Của Sài Gòn
Chợ nổi tiếng thứ hai đồng thời gắn với nhiều địa danh ở Sài Gòn là Bà Điểm. Chợ thuộc xã Bà Điểm huyện Hóc Môn, nơi có 18 thôn vườn trầu nổi tiếng. Theo Trương Vĩnh Ký, chợ Bà Điểm bán nhiều mặt hàng nhưng nổi tiếng nhất là trầu cau có độ ngon nức tiếng được trồng ngay tại vùng.

Câu Chuyện Về Những Ngôi Chợ Độc Đáo Của Sài Gòn

Trong năm ngôi chợ, năm 1978, chợ Bà Quẹo được đổi tên thành Võ Thành Trang, nằm trên đường Trường Chinh thuộc phường 14 (quận Tân Bình). Tuy đổi tên nhưng phần lớn người dân vẫn gọi bằng cái tên dân dã “Bà Quẹo”. Đây vốn là chợ đầu mối thu mua nông sản từ Củ Chi, Hóc Môn, Long An..
Tuy nhiên trong cuốn “Sài Gòn năm xưa”, học giả Vương Hồng Sển lại cho rằng nên thận trọng khi cho “Ông Lãnh” và “Bà Chiểu”, Bà Điểm”, “Bà Hom”, “Bà Hạt”, “Bà Quẹo” là vợ chồng.

Câu Chuyện Về Những Ngôi Chợ Độc Đáo Của Sài Gòn

Bởi theo ông, Bà Hạt, Bà Điểm, Bà Chiểu có thể là người đầu tiên buôn bán tại các chợ này, sau lấy tên đặt cho chợ. Giống như chợ Bà Hoa ở khu ngã tư Bảy Hiền (quận Tân Bình), do người đàn bà tên Hoa đã hiến đất xây chợ và là người đầu tiên buôn bán nên người ta lấy tên bà đặt cho ngôi chợ.
Lý giải về Bà Hom, có sách chép rằng do Bàu Hom (bàu ngâm hom tre) nói chệch thành. Còn tên Bà Quẹo cũng đọc chệch từ Bờ Quẹo hoặc Bàu Quẹo vì khu này có một khúc quẹo rất rõ. Từ quẹo vốn cũng được đặt cho nhiều địa danh như Cống Quẹo ở xã Phạm Văn Hai (huyện Bình Chánh) hay lộ Quẹo tại huyện Cần Giờ.

Câu Chuyện Về Những Ngôi Chợ Độc Đáo Của Sài Gòn

Bài Viết Khác
Vũ Công Thành - Thiết Kế Website - Seo - Nhiếp Ảnh